วัคซีนภูมิแพ้ (allergen immunotherapy) มีผลควบคุมอาการเยื่อบุจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ และหอบหืด ได้อย่างยาวนาน และป้องกันการเกิดภาวะหอบหืดได้
ปัจจุบัน รอบโลกมีผู้ป่วยภูมิแพ้เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งจากสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง และมลภาวะทางอากาศ วัคซีนภูมิแพ้เป็นหนึ่งในวิธีการรักษาที่มีประสิทธิภาพ และเป็นการรักษาหนึ่งเดียวในปัจจุบันที่สามารถเปลี่ยนแปลงพยาธิสรีรวิทยาของโรคภูมิแพ้ได้ ปัจจุบันมีทั้งแบบฉีด แบบเม็ด และแบบหยด
งานวิจัยตีพิมพ์เมื่อเดือนกันยายน 2022 ทบทวนวรรณกรรม รวบรวมงานวิจัยแบบ retrospective cohort จำนวน 13 ฉบับ จากประเทศเยอรมัน ฝรั่งเศส และเนเธอร์แลนด์ ผู้ป่วยที่รวบรวบในงานวิจัย แพ้หญ้า เกสรต้นไม้ และไรฝุ่น บางงานวิจัยที่ไม่ได้ระบุถึงสิ่งที่แพ้ และบางงานวิจัยได้รับทุนสนับสนุนจากบริษัทยา ผลการทบทวนวรรณกรรมสามารถสรุปได้ดังนี้ 1. ผลต่อภาวะเยื่อบุจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ พบว่า ผู้ป่วยที่ได้รับวัคซีนภูมิแพ้ เมื่อเทียบกับผู้ป่วยที่ได้รับยารักษาภูมิแพ้ทั่วไป มีอาการทางจมูกน้อยกว่า และมีการดำเนินของโรคที่ช้ากว่า โดยประสิทธิภาพยาวนานได้ถึง 6 ปี 2. ผลต่อโรคหอบหืด พบว่า ในงานวิจัยส่วนใหญ่ วัคซีนภูมิแพ้ สามารถชะลอการเกิดโรค และการดำเนินโรคหอบหืดได้ จากข้อมูลในปัจจุบัน ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าสามารถชะลอการเกิดหอบหืดได้นานกี่ปี เนื่องจากผลการศึกษาไม่สอดคล้องกันในแต่ละงานวิจัย 3. การรับยาอย่างต่อเนื่อง (adherence) พบว่า การใช้วัคซีนส่วนใหญ่มีระยะเวลาแนะนำประมาณ 3 ปี งานวิจัยส่วนใหญ่พบว่าผู้ป่วยมีการมารับยาอย่างต่อเนื่องดี โดยผู้ป่วยที่ได้รับวัคซีนแบบฉีดเข้าใต้ชั้นไขมัน มีแนวโน้มที่จะรับยาอย่างต่อเนื่องมากกว่าผู้ป่วยที่ได้รับวัคซีนแบบอมใต้ลิ้น
วัคซีนภูมิแพ้ สามารถลดอาการทางจมูกและหอบหืดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และได้ผลยาวนาน วัคซีนยังสามารถเปลี่ยนแปลงระบบภูมิคุ้มกัน และชะลอการดำเนินโรคของภาวะภูมิแพ้ (atopic march) ได้ด้วย การรับวัคซีนต้องได้รับความร่วมจากผู้ป่วยในการมารับยาอย่างต่อเนื่องนานหลายปี
- https://www.medscape.com/viewarticle/982447
- https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/all.15506
