กราฟนี้แสดงจำนวนผู้ป่วย RSV รายเดือนของประเทศไทย แยกตามปี แต่ละสีแทนข้อมูลหนึ่งปี ยิ่งเส้นอยู่ห่างจากจุดศูนย์กลาง ยิ่งหมายถึงมีผู้ป่วยมาก จะเห็นว่าเส้นของหลายปีสูงขึ้นในช่วงใกล้เคียงกัน สะท้อนฤดูกาลระบาดของ RSV ในไทย
ข้อมูลย้อนหลังพบว่า ผู้ป่วยมักเริ่มเพิ่มขึ้นตั้งแต่เดือนกรกฎาคม และพบสูงในช่วงกันยายน–ตุลาคม บางปียังมีผู้ป่วยต่อเนื่องถึงเดือนพฤศจิกายน–ธันวาคม
ในทางระบาดวิทยา รูปแบบนี้ช่วยบอกว่าช่วงไหนครอบครัว ศูนย์เด็กเล็ก และโรงพยาบาลควรเตรียมพร้อมเป็นพิเศษ แต่ไม่ได้หมายความว่านอกฤดูกาลจะไม่มีผู้ป่วย
เดือนตุลาคมจึงยังเป็นช่วงที่ต้องใส่ใจ RSV โดยเฉพาะบ้านที่มีทารกและเด็กเล็ก
ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่มีอาการคล้ายหวัด เช่น น้ำมูก ไอ และกินได้น้อย แต่บางรายอาจเกิดหลอดลมฝอยอักเสบหรือปอดอักเสบ โดยเฉพาะทารก เด็กคลอดก่อนกำหนด และเด็กที่มีโรคหัวใจหรือโรคปอดเรื้อรัง ส่วนผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัวก็อาจป่วยรุนแรงได้เช่นกัน
เรื่องที่อยากย้ำคือ เด็กติด RSV อาจไม่มีไข้ จึงควรสังเกตการหายใจ การกินนม และความร่าเริงของเด็กร่วมด้วย อย่ารอให้ไข้สูงจึงค่อยพาไปตรวจ
ช่วงนี้ จึงอยากขอให้ทุกบ้านที่มีเด็กเล็กช่วยกันลดโอกาสรับและแพร่เชื้อ
- ล้างมือก่อนอุ้มหรือดูแลเด็ก และหลังไอ จาม หรือเช็ดน้ำมูก
- หากป่วย งดหอมแก้มและหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดทารกหรือผู้สูงอายุ
- ทำความสะอาดของเล่นและของใช้ร่วมกัน เปิดให้อากาศถ่ายเท
- ให้เด็กที่ป่วยพักอยู่บ้าน และแจ้งศูนย์เด็กเล็กหรือโรงเรียน
หากหายใจเร็ว หอบ หน้าอกบุ๋ม กินนมหรือดื่มน้ำได้น้อยลงมาก ซึม หรืออาการแย่ลง ควรรีบพบแพทย์ หากหยุดหายใจหรือปากเขียว ให้ไปฉุกเฉินทันที
การรู้ฤดูกาลระบาดช่วยให้เราเตรียมป้องกันและสังเกตอาการได้เร็ว โดยไม่ต้องรอให้คนใกล้ตัวป่วยหนักครับ
แหล่งที่มา : กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค
