CIMjournal
Antibiotics

Antibiotics


นพ. วิศัลย์ มูลศาสตร์นพ. วิศัลย์ มูลศาสตร์
กลุ่มงานกุมารเวชกรรม สถาบันบำราศนราดูร
.

สรุปเนื้อหางานประชุมใหญ่ประจำปี 2562 ครั้งที่ 23 จัดโดย สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย วันที่ 3 พฤษภาคม 2562

 

การดื้อยาปฏิชีวนะเป็นปัญหาสำคัญของทั่วโลกโดยเฉพาะในประเทศรายได้ระดับต่ำถึงปานกลางพบมากขึ้นเรื่อย ๆ1, 2 การใช้ยาปฏิชีวนะผิดวิธีและมากเกินความจำเป็นทั้งในคนและสัตว์ส่งผลให้เกิดการดื้อยามากขึ้นอย่างต่อเนื่อง3, 4 ปัจจุบันทั้งปัญหาการดื้อยา การตรวจทางห้องปฏิบัติการและค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลที่สูงขึ้น แนวทาง Antimicrobial stewardship programs และ Diagnostic stewardship programs จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ทุกโรงพยาบาลควรให้ความสนใจและปฏิบัติ นอกจากนี้ ยังได้มาตรการใหม่ ๆ หรือเสริมในแง่การให้ยาปฏิชีวนะเพื่อลดการดื้อยา เช่น


มาตรการ Antibiotic “Time outs”

ปัญหาการให้ยาปฏิชีวนะเพื่อรักษาการติดเชื้อนานเกินความจำเป็นในบางประเทศแนะนำให้ใช้มาตรการ Antiotic “Time outs” โดยหลังให้ยาปฏิชีวนะ 48 ชั่วโมงแล้ว ควรพิจารณาถึงข้อบ่งใช้ยาอีกครั้ง เพราะลักษณะโรคชัดเจนมากขึ้น การตรวจทางห้องปฏิบัติการได้ผลกลับมามากขึ้น โดยให้แพทย์ที่ดูแลผู้ป่วยพิจารณาดังนี้5

  • ผู้ป่วยมีการติดเชื้อที่ตอบสนองต่อยาปฏิชีวนะจริงหรือไม่
  • ถ้าจริง ให้ดูว่ายาปฏิชีวนะเลือกชนิดที่เหมาะสม ทั้งขนาดและวิธีการให้ยา เช่น ควรให้ฉีดหรือกิน
  • แพทย์สามารถเลือกยาปฏิชีวนะจำเพาะมากขึ้น จำเป็นต้อง broad spectrum หรือไม่
  • ระยะเวลาการใช้ยาปฏิชีวนะนานแค่ไหน


มาตรการของระบบยาในโรงพยาบาล

การดูแลผู้ป่วยควรเป็นการทำงานร่วมกันของสหวิชาชีพ เช่น แพทย์ พยาบาล เภสัชกร และบุคลากรอื่น ๆ ในต่างประเทศมีการใช้มาตรการทางเภสัชศาสตร์มาช่วยในการดูแลผู้ป่วย (Pharmacy-driven Interventions)

ให้สามารถบริหารยาหรือการดูแลรักษาให้ดีขึ้น เช่น การดูแลการใช้ยาปฏิชีวนะ หรือการตกลงให้เภสัชกรสามารถช่วยบริหารยาบางกรณีได้5, 6 เช่น การเตือนโดยระบบเภสัชกร ได้แก่

  • Dose adjustments เช่น การปรับขนาดยาในผู้ป่วยไตวาย
  • Dose optimization เช่น การปรับขนาดยาให้เหมาะสมกับโรค การคำนึงถึงคุณสมบัติของยา เช่น ความสามารถของยาในการเข้าถึงระดับในบางตำแหน่ง7, 8
  • การใช้ยาปฏิชีวนะออกฤทธิ์ซ้ำซ้อนกันหรือครอบคลุมเชื้อเหมือนกัน มีการเตือนว่าสามารถลดชนิดของยาปฏิชีวนะลงได้
  • การค้นหาและป้องกัน drug interactions ระหว่างยาปฏิชีวนะและยาชนิดอื่น ๆ

มีบางโรงพยาบาลในต่างประเทศอนุญาตให้ใช้กระบวนการทางระบบยาของเภสัชกรรมในการควบคุมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างเต็มรูปแบบ เช่น

  • Automatic changes from intravenous to oral antibiotic therapy สามารถเปลี่ยนยาฉีดเป็นกินแบบอัตโนมัติได้ ในบางกรณีโดยเน้นยากินที่ดูดซึมดี ได้แก่ ยากิน fluoroquinolones, trimethoprimsulfamethoxazole และ linezolid เพื่อลดการใช้ยาทางเส้นเลือดส่งผลให้ปลอดภัยต่อผู้ป่วยมากขึ้น9, 10
  • Time-sensitive antomatic stop orders ได้แก่ การหยุดจ่ายยาอัตโนมัติโดยไม่ต้องให้แพทย์สั่ง เช่น ในกรณี surgical prophylaxis11


การใช้ Fast clinical microbiology

ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) เป็นสถานการณ์ฉุกเฉินที่จำเป็นต้องรีบให้ยาปฏิชีวนะอย่างเร่งด่วน โดยต้องคำนึงถึงตัวเชื้อที่เป็นสาเหตุให้ได้ใกล้เคียงที่สุด สามารถลดอันตรายและการเสียชีวิตได้12,13,14 โดยเฉพาะในช่วงรอผลทางห้องปฏิบัติการ เช่น ผลเพาะเชื้อจากเลือด แพทย์ผู้รักษามีความจำเป็นต้องให้ยา empirical ไปก่อนรอจนกว่าผลทาง microbiological testing จะกลับมา นอกจากนี้ สถานการณ์การดื้อยาที่เพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะที่กว้างมากเพื่อครอบคลุมเชื้อที่คิดว่าเป็นสาเหตุของโรคและการดื้อยา ปัจจุบันข้อมูลในประเทศสหรัฐอเมริกาพบว่ามีการใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นและไม่เหมาะสมสูงถึงร้อยละ 20 – 255

ในช่วงที่ผ่านมาเริ่มมีผู้เชี่ยวชาญหลายท่านได้แนะนำ fast clinical microbiology เช่น การใช้ Matrix-assisted laser desorption/ionization time of flight (MALDI-TOF) มาใช้จำแนกชนิดแบคทีเรีย เพื่อลดปัญหาการใช้ยาปฏิชีวนะกว้างเกินความจำเป็นและช่วยสนับสนุน Antimicrobial stewardship programs ของโรงพยาบาลที่แพทย์ปฏิบัติงาน15, 16

 

เอกสารอ้างอิง

  1. Holmes AH, Moore LS, Sundsfjord A, Steinbakk M, Regmi S, Karkey A, et al. Understanding the mechanisms and drivers of antimicrobial resistance. Lancet. 2016 Jan 9; 387 (10014): 176 – 87. http://dx.doi.org/ 10.1016/S0140-6736(15)00473-0 pmid:26603922.
  2. Antimicrobial resistance: global report on surveillance. Geneva: World Health Organization; 2014.
  3. Laxminarayan R,Duse A, Wattal C, Zaidi AK, Wertheim HF, Sumpradit N, et al. Antibiotic resistance-the need for global solutions. Lancet Infect Dis.2013 Dec; 13(12): 1057 – 98. http://dx.doi.org/1001016/S1473-3099(13)70318-9pmid:24252483.
  4. The evolving threat of antimicrobial resistance; options for action. Geneva: World Health Organization; 2012.
  5. CDC. Core Elements of Hospital Antibiotic stewardship Programs. Available at: https://www.cdc.gov/ antibiotic-use/healthcare/implementation/core-elements.html.
  6. Shull MT, Braitman LE, Stites SD, DeLuca A, Hauser D. Effects of a pharmacist-driven intervention program on hospital readmissions. Am J Health Syst Pharm. 2018 May 1; 75(9): e221 – e230. doi: 10.2146/ajhp170287.
  7. Canton R, Brya J.Global antimicrobial resistance: from surveillance to stewardship. Part 2: stewardship initiatives. Expert review of antiinfective therapy. Dec 2012; 10(12): 1375 – 1377.
  8. Avdic E, Cushinotto LA, Hughes AH, et al. Impact of an antimicrobial stewardship intervention on shortening the duration of therapy for community-acquired pneumonia. Clinical infectious diseases: an official publication of the Infectious Diseases Society of America. Jun 2012; 54(11): 1581 – 1587.
  9. Jenkins TC, Sabel AL, Sarcone EE, Price CS, Mehler PS, Burman WJ. Skin and soft-tissue infections requiring hospitalization at an academic medical center: opportunities for antimicrobial stewardship Clinical infectious diseases: an official publication of the Infectious Diseases Society of America. Oct 15 2010; 51(8): 895 – 903.
  10. McCallum AD, Sutherland RK, Mackintosh CL. Improving antimicrobial prescribing: implementation of an antimicrobial IV-to-oral switch policy. The journal of the Royal College of Physicians of Edinburgh. Dec 2013; 43(4): 294 -300.
  11. Gomez MI, Acosta-Gnass SI, Mosqueda-Barboza L, Basualdo JA. Reduction in surgical antibiotic prophylaxis expenditure and the rate of surgical site indection by means of a protocol that controls the use of prophylaxis. Infection control and hospital epidemiology: the official journal of the Society of Hospital Epidemiologists of America. Dec 2006; 27(12): 1358 -1365.
  12. Cohen J, Vincent JL, Adhikari NK,et al. Sepsis: a roadmap for future research. Lancet Indect Dis 2015;15: 581 – 614.
  13. Whiles BB, Deis AS, Simpson SQ.Increased time to initial antimicrobial administration is associated with progression to septic shock in severe sepsis patients. Crit Caremed 2017; 45: 623 – 9.
  14. Peker N, Couto N, Sinha B, et al. Diagnosis of Bloodstream infections from positive blood cultures and directly from blood samples: recent developments inmolecular approaches. Clin Microbiol Infect 2018; 24: 944 – 55.
  15. Barlam TF, Cosgrove SE, Abbo LM, et al. Implementing an antibiotic stewardship program: guidelines by the Indectious Diseases Society of America and the Society for Healthcare Epidemiology of America. Clin Infect Dis 2016; 62:e51 – 77.
  16. Dellinger Rp, Levy MM, Rhodes A,et al. Surviving Sepsis Campaigh: international guidelines for management of severe sepsis and septic shock, 2012. Intensive care medicine Feb 2013; 39(2): 165 – 228.

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรับปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

  • คุกกี้เพื่อปรับเนื้อหาให้เข้ากับกลุ่มเป้าหมาย

    คุกกี้ประเภทนี้จะเก็บข้อมูลต่าง ๆ รวมทั้งข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับตัวคุณ เพื่อเราสามารถนำมาวิเคราะห์ และนำเสนอเนื้อหา ให้ตรงกับความเหมาะสมกับความสนใจของคุณ ถ้าหากคุณไม่ยินยอมเราจะไม่สามารถนำเสนอเนื้อหาและโฆษณาได้ไม่ตรงกับความสนใจของคุณ

บันทึก