ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้จมูกที่ใช้ยาชนิดเดียวแล้วยังไม่สามารถควบคุมอาการทางจมูกได้ การเพิ่มยาอย่างถูกต้องและเหมาะสม จะช่วยลดอาการจมูก ทางตา และเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้
ยาที่มักจะใช้บ่อยในการรักษาโรคภูมิแพ้จมูก คือ ยาแก้แพ้แบบรับประทาน และยาพ่นจมูกสเตียรอยด์ นอกจากนี้ยังมียาอื่น ๆ ได้แก่ ยาลดบวมจมูก ยาต้านลิวโคไตรอีน (Leukotriene receptor antagonist: LTRA) และน้ำเกลือล้างจมูก ผู้วิจัยสนใจว่าการใช้ยาร่วมกัน 2 ชนิด มีประโยชน์ในการควบคุมอาการทางจมูก ทางตา และช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคภูมิแพ้จมูกอย่างไรบ้าง
การศึกษาแบบวิเคราะห์อภิมาน โดย นพ. วิรัช จิตสุทธิภากร ตีพิมพ์ใน International Forum of Allergy & Rhinology เมื่อเดือนเมษายน 2022 รวบรวมงานวิจัยแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม จำนวน 53 ฉบับ โดยรวบรวมทั้งงานวิจัยภาษาอังกฤษและภาษาอื่น ๆ ผลการศึกษาพบว่า 1. ในผู้ป่วยที่ทานยาแก้แพ้อยู่แล้ว เมื่อเพิ่มยาลดบวมจมูก หรือยาต้านลิวโคไตรอีน จะมีอาการทางจมูกดีขึ้น 2. ในผู้ป่วยที่ใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกอยู่แล้ว เมื่อเพิ่มยาแก้แพ้แบบพ่นจมูก จะมีอาการทั้งทางจมูก และทางตาดีขึ้น มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น 3. ในผู้ป่วยที่ใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกอยู่แล้ว เมื่อเพิ่มยาต้านลิวโคไตรอีน จะมีอาการทางตาดีขึ้น 4. การเพิ่มน้ำเกลือล้างจมูก ในผู้ป่วยที่ทานยาแก้แพ้ หรือใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกอยู่แล้ว จะช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิต แต่ไม่ช่วยลดอาการทางจมูกและตา 5. การเพิ่มยาแก้แพ้แบบรับประทาน หรือยาพ่นลดบวมจมูก ในผู้ป่วยที่ยาพ่นสเตียรอยด์อยู่แล้ว จากงานวิจัยพบว่า ไม่มีนัยสำคัญในการบรรเทาอาการหรือเพิ่มคุณภาพชีวิต
ผลการศึกษาดังกล่าว มีประโยชน์อย่างมากในการพิจารณาเลือกยาในผู้ป่วยโรคภูมิแพ้จมูกที่ไม่สามารถควบคุมอาการได้ด้วยยา 1 ชนิด พิจารณาให้ยาแก้แพ้แบบรับประทาน ร่วมกับยาลดบวมจมูก ยาต้านลิวโคไตรอีนหรือน้ำเกลือล้างจมูก การใช้ยาลดบวมจมูกมีผลข้างเคียงมาก จึงควรใช้แค่ระยะเวลาสั้น ๆ พิจารณาให้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูก ร่วมกับยาแก้แพ้แบบพ่นจมูก ยาต้านลิวโคไตรอีน และน้ำเกลือล้างจมูก
เรียบเรียงโดย พญ. เชิญขวัญ ฐิติรุ่งเรือง
ข้อมูลจาก https://www.medscape.com/viewarticle/974444
