ผศ. นพ. รัฐพล ว่องวันดี
สาขาโรคหัวใจ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
European Resuscitation Council (ERC) ได้ออกร่างแนวทางการช่วยฟื้นคืนชีพในเด็กฉบับปี ค.ศ. 2025 (Paediatric Life Support; PLS) ก่อนที่ American Heart Association (AHA) จะออกร่างแนวทางเดียวกันมาช่วงปลายปีนี้ โดยเน้นการประยุกต์ใช้ในระบบบริการสุขภาพที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและในชุมชน
ใช้เกณฑ์อายุเป็นตัวแบ่งหลัก ได้แก่ Infant (0 – 1 ปี), Child (1 – 12 ปี), Adolescent (13 – 18 ปี) โดยแยกจาก Newborn Life Support (NLS) สำหรับทารกแรกคลอดหรืออยู่ในความดูแลของทีมทารก แยกจาก Advanced Life Support (ALS) สำหรับผู้ใหญ่ (>18 ปี) นอกจากนี้ยังมีความยืดหยุ่นว่า หากผู้ช่วยเหลือไม่แน่ใจว่าเป็นผู้ใหญ่หรือเด็ก ให้ใช้แนวทางการช่วยเหลือของเด็กไปก่อน เพราะโดยทั่วไปไม่ก่อให้เกิดอันตรายในผู้ใหญ่ตอนต้น ซึ่งแตกต่างจาก AHA 2020 ที่ใช้ลักษณะวัยเจริญพันธุ์
ประเด็นสำคัญจากแนวทาง
- การรับรู้และตอบสนองเร็ว ใช้เครื่องมืออย่าง BBB-tool (Behaviour, Breathing, Body colour) หรือ Paediatric Assessment Triangle เพื่อประเมินเบื้องต้น
- การทำงานเป็นทีมจัดสรรบทบาทชัดเจนและเรียกกำลังเสริมเร็ว
- การประเมิน ABCDE เปิดทางเดินหายใจ ให้การช่วยหายใจและการไหลเวียนที่เพียงพอ รักษาระดับน้ำตาลและควบคุมอาการชัก
- PBLS ให้ช่วยหายใจ 5 ครั้งแรกก่อนเริ่มกดหน้าอก อัตราส่วน 15:2 โดยใช้เทคนิคtwo-thumbs encircling ในทารก
- ผู้ช่วยเหลือที่ไม่ผ่านการอบรมให้ทำตาม 3 ขั้นตอน Check – Call – CPR ภายใต้คำแนะนำของ เจ้าหน้าที่สั่งการ (dispatcher )
- PALS ทำตาม algorithm และหาสาเหตุที่แก้ไขได้
- สถานการณ์พิเศษ เช่น ภาวะบาดเจ็บ สารพิษ จมน้ำ มีแนวทางเฉพาะตามสถานการณ์
- การดูแลหลังฟื้นชีพเริ่มทันทีหลัง ROSC ใช้ bundled care และเป้าหมายเฉพาะบุคคล
- การพยากรณ์โรคใช้การประเมินหลายมิติ และรออย่างน้อย 72 ชม. ก่อนพยากรณ์โรคในผู้ป่วยที่ไม่รู้สึกตัว
- การดูแลหลังจำหน่ายวางแผนติดตามอย่างต่อเนื่อง เพื่อปรับปรุงผลลัพธ์ระยะยาว
- การมีส่วนร่วมของครอบครัวให้ข้อมูลตรงไปตรงมาและเอาใจใส่ความต้องการของครอบครัว
- ระบบบริการสุขภาพควรเชื่อมโยงทุกส่วนในห่วงโซ่การรอดชีวิตและมี protocol ที่ชัดเจน
ตารางเปรียบเทียบแนวทาง ERC Paediatric Life Support 2020 และ 2025
สรุป
แนวทาง ERC PLS 2025 เน้นการป้องกันและการตอบสนองเร็ว การใช้เทคนิคที่ได้ผลสูงใน PBLS/PALS การดูแลหลังฟื้นชีพอย่างเป็นระบบ และการดูแลต่อเนื่องหลังจำหน่าย รวมถึงการสื่อสารและมีส่วนร่วมของครอบครัวมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงหลักเมื่อเทียบกับปี ค.ศ. 2020 คือ การปรับขั้นตอนการรักษาให้สอดคล้องกับหลักฐานใหม่ ลดการใช้ยาที่ไม่มีหลักฐานสนับสนุนเพียงพอ และเน้นการมีแนวทางเฉพาะในสถานการณ์พิเศษ
- European Resuscitation Council. European Resuscitation Council Guidelines for Paediatric Life Support 2025 (Public Comment). Nottwil: ERC; 2025.
- American Heart Association. Highlights of the 2020 American Heart Association Guidelines for CPR and ECC. Dallas: AHA; 2020.
- Topjian AA, Raymond TT, Atkins DL, Chan M, Duff JP, Joyner BL Jr, et al. Part 4: Pediatric Basic and Advanced Life Support: 2020 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation. 2020;142(16_suppl_2):S469–523.
- Biarent D, Bingham R, Eich C, López-Herce J, Maconochie I, Rodríguez-Núñez A, et al. European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2015: Section 6. Paediatric life support. Resuscitation. 2015;95:223–48.
- Maconochie IK, Bingham R, Eich C, López-Herce J, Rodríguez-Núñez A, Rajka T, et al. European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2021: Section 6. Paediatric life support. Resuscitation. 2021;161:327–87.
