แฝดจำลองแทนผู้ป่วยด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ อยู่ในระหว่างการวิจัยเพื่อนำมาใช้ทำนายการตอบสนองต่อการรักษามะเร็ง
เมื่อวินิจฉัยว่าผู้ป่วยเป็นมะเร็ง ทั้งแพทย์และผู้ป่วยต้องเผชิญกับความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในการตัดสินใจ ไม่ว่าจะเป็นสถานการณ์เฉพาะของผู้ป่วย ตัวเลือกการรักษาที่มี ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น ข้อมูลทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง เช่น ข้อมูลทางพันธุกรรมของผู้ป่วยและลักษณะเฉพาะของมะเร็ง และปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการดำเนินโรคในเวลาต่อมา แน่นอนว่ามันเป็นการตัดสินใจที่ยากลำบาก นี่คือ เป้าหมายของแฝดจำลอง หรือ digital twin โปรแกรมที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ซึ่งจะใช้ข้อมูลทั้งหมด ที่ทราบเกี่ยวกับผู้ป่วยและประเภทของโรค เพื่อสร้างแฝด ที่สามารถนำมาใช้ซ้ำได้ในการจำลองการลุกลามของโรค ทดสอบการรักษา และทำนายการตอบสนองเฉพาะของแต่ละบุคคลต่อการรักษาภายในไม่กี่นาที
Asghar และคณะ กล่าวว่า digital twin ไม่ใช่แค่โมเดลคอมพิวเตอร์ หรือการจำลอง เพราะมันเป็นการคัดลอกบุคคลในโลกจริงและอาศัยข้อมูลจากโลกจริง รวมถึงยังสามารถผสานข้อมูลใหม่ ๆ เทคโนโลยีนี้มีศักยภาพในการนำไปใช้ในเวชศาสตร์เฉพาะบุคคล การค้นพบยา การพัฒนากลยุทธ์การคัดกรอง และการทำความเข้าใจโรคต่าง ๆ ได้ดีขึ้น โดย Asghar และคณะ กำลังมีส่วนร่วมในการทดลองทางคลินิกในสหราชอาณาจักรที่รับสมัครผู้ป่วยมะเร็ง เพื่อลองทดสอบความแม่นยำของโปรแกรม digital twin นี้ โดยทำนายการตอบสนองในการรักษาโรคมะเร็ง การตอบสนองต่อการรักษา และอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็ง นอกจากการเก็บข้อมูลจากการทดลองทางคลินิกที่กำลังดำเนินการแล้ว ยังได้ใช้ข้อมูลย้อนหลัง เช่น จาก Cancer Tumor Atlas เพื่อลองทดสอบโมเดล ซึ่งรวมผู้เข้าร่วมงานวิจัยกว่า 9,000 ราย เคมีบำบัดประมาณ 30 ชนิด และมะเร็งทั้งหมด 23 ชนิด และกำลังมุ่งเน้นไปที่ 4 ชนิด ได้แก่ มะเร็งเต้านมชนิด Triple-negative มะเร็งชนิดที่ไม่ทราบแหล่งต้นกำเนิด มะเร็งตับอ่อน และมะเร็งลำไส้ใหญ่ เพราะทั้ง 4 ชนิดนี้เป็นมะเร็งที่รุนแรงและมักไม่ตอบสนองต่อเคมีบำบัด และผลลัพธ์ของผู้ป่วยในกลุ่มนี้ยังมีช่องว่างที่สำคัญสำหรับการปรับปรุงการรักษา การวิจัยจนถึงปัจจุบัน พบว่า โมเดลนี้มีความถูกต้องประมาณ 80 ถึง 90% ในการทำนายผลลัพธ์ทางคลินิกที่แท้จริงที่เกิดขึ้น
ขั้นตอนสุดท้ายของการทำงานของคณะวิจัย ก่อนที่โปรแกรมจะสามารถใช้งานได้อย่างแพร่หลายในวงการแพทย์ คือ การนำมันเข้าร่วมในทดลองทางคลินิก ซึ่งกำลังอยู่ในระหว่างการดำเนินการ ในอนาคตเราอาจจะมี digital twin มาช่วยให้ข้อมูลในการตัดสินใจเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมสำหรับแต่ละรายบุคคลก็ได้
เรียบเรียงโดย พญ. นิษฐา ปรุงวิทยา
ข้อมูลจาก https://www.medscape.com/viewarticle/building-ai-army-digital-twins-fight-cancer-2024a1000khq
